TSKH Tô Ngọc Thanh bộc bạch ông vô cùng "dị ứng” khi chầu văn bị đưa lên sàn diễn: "chầu văn sống được là vì tâm linh, nếu không có cốt tâm linh thì không còn là chầu văn nữa”
Tất nhiên, những sáng kiến này cần được coi xét một cách nghiêm chỉnh từ một hội đồng khoa học.
Những thay đổi theo hướng hăng hái, hiệp với tầng lớp đương đại cần được quý trọng và khuyến khích. Theo TS Lý, di sản văn hóa phi vật thể không hề đứng im mà luôn có những sự vận động, đổi thay trong đời sống. Bên cạnh đó cần có cơ chế thưởng - phạt rõ ràng, sự tương trợ cụ thể, trực tiếp cho các nhóm chầu văn có sáng kiến hay sẽ là một trong những bảo vệ và phát huy được giá trị của di sản tốt nhất trong đời sống đương đại.
Góc nhìn của TS Lưu Minh Trị đồng ý kiến với TS Lê Thị Minh Lý - nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản: Vai trò của quốc gia trong việc bảo tàng và phát huy giá trị của lễ nghi chầu văn cần được cụ thể hóa ở những việc như ủng hộ những sáng kiến hay của các nhóm chầu văn trong việc đưa di sản văn hóa này vào đời sống.
Bởi vậy, cần nâng cao hơn nữa vai trò quản lý của Nhà nước và sự tham gia đóng góp của cả cộng đồng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị của nghi lễ chầu văn. Tại cuộc tọa đàm, không ít nhà nghiên cứu văn hóa băn khoăn, thậm chí diễn đạt ý kiến gay gắt về vấn đề sân khấu hóa chầu văn, trong đó GS.
Về việc Liên hoan lễ nghi Chầu văn diễn ra tại rạp Công nhân gây nhiều bàn cãi, GS Thanh cũng giãi tỏ: Không thể gọi đó là sàn diễn hóa, đó là chuyển không gian điện thờ lên sàn diễn, vì thực tại cho thấy có đầy đủ ban thờ và các yếu tố linh tính. Tại cuộc tọa đàm, TS Lưu Minh Trị - Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Thăng Long - Hà Nội cho biết: Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ không chỉ là một tín ngưỡng tôn giáo mà còn là văn hóa.
GS Tô Ngọc Thanh cũng phản đối việc dùng cách gọi lễ thức chầu văn, theo ông, chầu văn là tín ngưỡng chứ không phải là nghi lễ, do vậy nên trả lại tên gọi mà dân gian vẫn quen gọi là "Tín ngưỡng thờ Mẫu” trong việc nghiên cứu và lập hồ sơ sau này. Đấy là chưa kể việc phát lộc, ném tiền vô tội vạ gây phản cảm với một lễ thức truyền thống vốn có ý nghĩa tốt đẹp
2. 3. Theo GS Thịnh, ở nhiều địa phương, biểu diễn hầu đồng và hát văn đã bị biến tướng theo hướng mê tín dị đoan, gây phung phá và làm mất đi giá trị văn hóa, nghệ thuật của loại hình này; gây rối loạn ý nghĩa của nó trong đời sống tầng lớp.
Cụ thể, cần sớm có văn bản luật pháp về quản lý đối với tín ngưỡng thờ Mẫu, tiến tới xác nhận Đạo Mẫu là một tôn giáo. Vấn đề trên đã được các nhà quản lý văn hóa, nhà nghiên cứu và chính những người thực hành lễ thức chầu văn đưa ra "mổ xẻ” tại cuộc tọa đàm chiều 5-10, tại Hà Nội. Diễn xướng lễ thức Chầu văn 1. GS Thịnh cho rằng: Một trong những nguyên do dẫn tới hiện trạng này là chưa có một tổ chức đứng ra quản lý, cấp phép hành nghề can dự tới lễ nghi chầu văn.
Bản thân GS Thịnh cũng đã chứng kiến: Có những giá đồng, người ta bỏ ra hàng trăm triệu cho việc đốt vàng mã. Cụ thể, quốc gia cần giao cho các cơ quan chuyên môn nghiên cứu khoa học đầy đủ về Đạo Mẫu, ngành văn hóa cần kiện toàn ban quản lý các đền, phủ và có quy chế rõ ràng trong việc quản lý các cơ sở thờ Mẫu. Thanh đồng Hoàng Tiến Hưng cũng mong muốn có một tổ chức đứng ra quản lý, cấp phép hành nghề, đưa ra nội quy hoạt động cụ thể để lễ nghi hầu đồng phát huy tác dụng tốt đời, đẹp đạo.
Có thể nói, trong quá trình đánh giá, xem xét để trình UNESCO xác nhận lễ thức chầu văn là Di sản văn hóa phi vật thể của thế giới thì vẫn còn không ít những vấn đề mà các nhà nghiên cứu và quản lý văn hóa phải đối mặt… Phương Đông.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét